Sumorna slika današnje kosovske realnosti

19. mart 2008 - 10:32

Zatrli sve srpsko. Srbi u enklavama preživljavaju sa samo jednim evrom dnevno, a samo je osam odsto zaposlenih

Uništene crkve i manastiri na Kosovu i Metohiji od 17. marta 2004 god.Mračno i sumorno... Tako je Kaj Ejde, 9. oktobra 2005. godine, opisao stanje standarda na Kosovu i Metohiji u svom izveštaju dostavljenom generalnom sekretaru UN Kofiju Ananu. Riječnikom statistike, ogoljenih činjenica i surovih brojki, stvarno stanje na Kosovu od 1999. godine do danas izgleda još mračnije i sumornije. Samo tokom pogroma 17. i 18. marta 2004. godine ubijeno je 19 osoba, oko 1.000 je ranjeno, protjerano je više od 4.000 Srba i drugih nealbanaca, a uništeno je i oštećeno više od 1.000 srpskih kuća. Na spisak nestalih i onih koji su utočište našli u drugim državama nikada nije stavljena tačka.

Od potpisivanja Kumanovskog sporazuma, paralelno sa povlačenjsm srpske vojske i policije, sa Kosmeta je proterano oko 250.000 Srba i nealbanaca. Njih oko 22.000 ostalo je u pokrajini, ali van svojih domova, u statusu privremeno raseljenih.

Poređenja radi, u južnoj pokrajini je pre 1999. godine i "Milosrdnog anđela" živjelo 372.444 Srba i nealbanaca. Prema poslednjim podacima, od prošle godine, na KiM se vratilo svega oko 17.500 prognanih, od čega 6.500 Srba.

Međutim, većina njih se samo "fiktivno" na papiru opet vodi u pokrajini, dok je istinskih povratnika mnogo manje: tek oko 819 srpskih domaćinstava, sa oko 1.500 ljudi, organizovano se vratilo na KiM, i još oko 1.000 Srba odlučilo se na samostalan povratak. Srbi su prognani iz 312 naselja, a vratili su se u oko 40 mesta.

Izračunato je da bi povratak barem 200.000 raseljenih sa Kosmeta, ako se nastavi ovim tempom, mogao da se završi za od dva do tri vijeka! Istovremeno, više stotina hiljada Albanaca - onih za koje se tvrdilo da su proterani ili ubijeni - vratilo se na Kosovo za kraće od pola godine posle sukoba 1999. godine.

A, Srbi koji su se i vratili, morali su život da počnu "od nule". Ono što je zapaljeno, moralo je da se obnovi, a često su i kuće koje su dizane iz pepela ponovo bile na udaru albanskih ekstremista.

Za poslednjih osam godina Srbima je opljačkano i porušeno 17.000 kuća, a u 28.000 kuća i stanova ne žive njihovi vlasnici već, mahom, albanske porodice.

U ovom momentu, širom Kosmeta ima više od 600 izgrađenih kuća za srpske povratnike u mjestima u kojima su živeli i pre 1999. godine, ali su one više od dvije godine prazne. Razlog - nema ni bezbjednosti ni slobode kretanja. Više od tri godine prazno je i 35 kuća u Novom Selu kod Vučitrna, pored same francuske vojne baze.

Isto toliko je neuseljenih domova u selu Podgorce kod Kosovske Vitine, a čak 125 srpskih kuća je prazno u Svinjarima kod Mitrovice, odakle su Srbi potpuno proterani marta 2004. godine.

Prirodna bogatstva Kosova i MetohijePrema podacima UNHCR, jedna povratnička porodica u proseku živi u 45 kvadrata, od svega što im treba imaju samo šporet na drva, ponešto od nameštaja, frižider, radio, TV. I to je sve. Prema podacima Svetske banke, Srbi u enklavama preživljavaju sa jednim evrom dnevno, a u tim sredinama samo je osam odsto zaposlenih. U mjestima gdje su nekada Srbi živjeli domaćinski, pokazalo se, nisu mogle da prežive čak ni svetinje od istorijskog značaja. Na spisku zapaljenih, oskrnavljenih i oštećenih više je od 130 crkava i manastira.

U divljačkom pogromu 17. marta 2004. godine, Albanci su u jednom danu zapalili i uništili 25 crkava i manastira, a među njima crkvu Bogorodice Ljeviške iz 14. vijeka, manastir Svetih arhangela kod Prizrena, manastir Devič, podignut u 14. vijeku...

Mrtvo slovo

Zajednički dokument SRJ i Unmika od 5. novembra 2001. godine trebalo je da bude okvir za izradu mnogobrojnih programa za povratak prognanih i raseljenih sa Kosmeta. Ostalo je samo slovo na papiru.

Prema izveštaju Koordinacionog centra za KiM, glavne prepreke povratku Srba su: nedostatak bezbjednosti, ograničena sloboda kretanja, duga procedura dobijanja saglasnosti albanske zajednice, nedostupna radna mesta, nepovjerenje u institucije...

Brojke:

- 250.000 - Srba i nealbanaca proterano

- 22.000 - interno raseljenih

- 2.500 - Srba povratnika na KiM

- 17.000 - srpskih stanova i kuća opljačkano

- 28.000 - srpskih domova zauzeli albanci

- 133 - pravoslavnih crkava i manastira uništeno

 

Izvor: Večernje novosti, 17.2.2008. - D. Stevanović, P. Vasiljević

 

 
   

[novosti] [eparhija] [sv.sava gk] [episkop] [istorija] [manastir]
[
publikacije] [adresar] [riznica] [apel] [linkovi]

Ћирилица

Copyright © 2003, 2004, 2005 Gornjokarlovačka Eparhija.
Designed by SeRGio