Plaščanska parohija-drevno sedište karlovačkih Episkopâ

    Plaški nekada sedište Episkopâ gornjokarlovačkih, danas samo sedište parohije plaščanske. Iz manastira Gomirja eparhijsko sedište je preneseno u Plaški u vreme vladike Danila Ljubotine, a tu i ostaje do Drugog svetskog rata. Godine 1721. ondje vladika Danilo gradi drveni vladičanski dvor i naseljava se u njega. U vreme vladike Petra Jovanovića sagrađen je novi zidani dvor, koji je u Drugom svetskom ratu oštećen, a 1971 godine, bezbožna komunistička vlast srušila  bez nadoknade pravoslavnoj crkvi. Po pričanju starijih žitelja Plaškog, materijal od porušenog vladičanskog dvora raznosili su meštani za zidanje staja za stoku. Nije narod mogao ništa bolje raditi od onih koji su trebali da spreče takve stvari, a ne da se narod na bezakonje potiče. Zar smo posle takvoga postupanja sa crkvenom imovinom mogli očekivati da prođemo nekažnjeno? Za žaliti je samo što su kaznu pretrpeli i  nevini.
    Plaščanski saborni hram Vavedenja Presvete Bogorodice podignut je 1763 godine u vreme vladike Danila Jakšića (rođenog moravčanina iz Srpskih Moravica). Hram je zadnji put obnavljan 1989 godine i vidljivo je da mu danas itekako treba obnova. U neposrednoj blizini hrama nalazi se i parohijski dom, rušen i obnavljan više puta. Zadnji put je
spaljen u ovom poslednjem ratu. Po prilično dugo se čekalo na njegovu obnovu zato što po državnom zakonu o obnovi može biti obnovljeno samo 65 kvadrata, kao porodične kuće. Što nije dostatno za svešteničku porodicu i parohijsko-kancelarijske obaveze a predratni parohijski dom je bio veličine 195 kvadrata.
  



      Parohiju plaščansku je nekada opsluživalo više sveštenika, danas parohiju plaščansku i ličko-jeseničku opslužuje jedan sveštenik. Plaščanska parohija ima 1190 žitelja pravoslavne vere, približno toliko ima iz Bosne doseljenih ljudi, rimo-katoličke vere, dok ih je pre rata bilo svega pet porodica. No šta da radiš? Politika radi svoj deo posla. Kroz razgovor sa meštanima primetili smo da ljudi odlaze iz Plaškog, kako Srbi tako i Hrvati. Fabrika celuloze koja je do 1988 godine aktivno radila i sarađivala sa drugim fabrikama na prostoru bivše države, više ne radi. I nema izgleda da u budućnosti tu budu otvorena neka nova radna mesta, što bi svakako sprečilo odliv mladih iz živopisnog ličkog mesta kao što je Plaški.

    Dvadesetak kilometara od Plaškog, prema Plitvičkim Jezerima, nailazimo na mesto Lička Jesenica sa osamdeset žitelja.  Nekada samostojeća parohija danas u sastavu plaščanske, hram u Ličkoj Jesenici posvećen je Svetom proroku Iliji i sagrađen je 1751 godine tu se i danas na Ilindan 02. avgusta okupi mnoštvo ljudi da proslave hramovnu slavu Svetog proroka Iliju. Pri ovom hramu pred Drugi svetski rat služio je sveštenik Stanislav Nasadil, Čeh poreklom. 1941 godine od ustaša mučen je i bačen u jamu Jadovno zajedno sa vladikom gornjokarlovačkim Savom Trlajićem i drugim sveštenicima plaščanskim i Eparhije gornjokarlovačke. Istoričar dr.Đuro Zatezalo u svojoj knjigi o Jadovnu navodi podatak da je u jednoj od jadovinskih jama po imenu Jazovka, završili svoj život dvojica Episkopa: mitropolit sarajevski Petar Zimonić i Episkop gornjokarlovački Sava Trlajić sa sedamdeset i tri sveštenika 42 hiljade ljudi od toga 40 hiljada pravoslavnih Srba. Tako je Jadovno najveći Srpski podzemni grad u Lici.

 

 
   

[novosti] [eparhija] [sv.sava gk] [episkop] [istorija] [manastir]
[
publikacije] [adresar] [riznica] [apel] [linkovi]

Ћирилица

Copyright © 2003, 2004, 2005 Gornjokarlovačka Eparhija.
Designed by SeRGio